Baza wiedzy

Jak chronić korespondencję firmy przed wyciekiem

Większość wycieków nie zaczyna się od włamania na serwer, lecz od człowieka: przesłanego dalej zrzutu ekranu, zgubionego telefonu, e-maila „od szefa” z obcego adresu. Wyjaśniamy, skąd wycieka korespondencja służbowa i co naprawdę pomaga.

Zaktualizowano 20 października 2026 · Zespół bezpieczeństwa CUBRA

Skąd wycieka korespondencja służbowa

Gdy firma bada wyciek, najczęściej okazuje się, że zaszła jedna z pięciu sytuacji:

  • Pracownicy korespondują w prywatnych komunikatorach, a czaty służbowe zostają u nich nawet po odejściu z firmy.
  • Telefon zgubiono lub skradziono, a jest na nim otwarty czat służbowy bez blokady.
  • Serwer poczty lub komunikatora przechowuje korespondencję niezaszyfrowaną, a dostęp do niego ma administrator, wykonawca lub atakujący.
  • Oszust pisze w imieniu szefa lub partnera i prosi o pilne przesłanie dokumentu albo opłacenie faktury.
  • Pracownik otwiera załącznik z fałszywego e-maila, a na komputer trafia złośliwe oprogramowanie.

Każdą z tych dróg zamyka się inaczej, dlatego jeden środek, taki jak skomplikowane hasło, nie wystarczy.

Krok 1. Szyfrowanie end-to-end

Pierwsza zasada – wiadomości muszą być szyfrowane na urządzeniu nadawcy i odszyfrowywane tylko na urządzeniu odbiorcy. Takie szyfrowanie nazywa się szyfrowaniem end-to-end. Wtedy serwer przechowuje tylko zaszyfrowane dane i ani administrator, ani wykonawca, ani ktoś, kto włamał się na serwer, nie odczyta korespondencji.

Proszę sprawdzić, czy szyfrowanie end-to-end jest włączone zawsze, a nie tylko w „tajnych czatach”, i czy obejmuje grupy, pliki, połączenia i pocztę. Jeśli choć jedna z tych funkcji działa bez niego, wyciek zacznie się właśnie tam.

Krok 2. Konto służbowe, a nie prywatne

Korespondencja służbowa powinna znajdować się na osobnym koncie służbowym, którym zarządza firma. Wtedy administrator w minutę dodaje nowego pracownika do odpowiednich grup, a przy zwolnieniu usuwa konto służbowe z jego urządzeń – prywatne czaty tej osoby pozostają przy tym nienaruszone.

Ważne, by administrator zarządzał dostępem, ale nie miał kluczy do treści. W przeciwnym razie jedno zhakowane konto administratora otworzy całą korespondencję firmy.

Krok 3. Kontrola urządzeń

Telefon to najsłabsze ogniwo. Minimalny zestaw zasad:

  • blokada ekranu i szyfrowanie pamięci urządzenia;
  • możliwość zdalnego cofnięcia dostępu urządzenia, jeśli zostało zgubione;
  • ograniczenie liczby urządzeń na jedną osobę;
  • ostrzeżenie, jeśli urządzenie ma oznaki włamania.

Proszę też osobno pomyśleć o wiadomościach, które nie powinny zostawać na urządzeniu: tryb „Wyświetl raz” usuwa je po wyświetleniu, a tam, gdzie pozwala na to system, blokuje zrzut ekranu.

Krok 4. Ochrona przed fałszywymi e-mailami i plikami

Oszuści liczą na pośpiech. Pomaga, gdy aplikacja sama weryfikuje rozmówcę i pokazuje, że wiadomość „od szefa” przyszła z nowego, niezweryfikowanego urządzenia. Nieznane kontakty powinny najpierw móc wysłać tylko prośbę bez plików. Załączniki powinny być sprawdzane przed otwarciem, a programy i skrypty w załącznikach – blokowane dla wszystkich.

Krok 5. Zasady, których ludzie będą przestrzegać

Zasadę, która przeszkadza w pracy, ludzie obchodzą. Dlatego bezpieczna korespondencja musi być wygodna: ta sama aplikacja na komputerze i telefonie, czaty, pliki, połączenia i poczta w jednym miejscu, działanie na niedrogich telefonach. Wtedy pracownicy nie będą chcieli wracać do prywatnych komunikatorów.

Na koniec – dziennik zdarzeń: kto dodał osobę do grupy, kto cofnął dostęp urządzenia, kto zmienił zasady. Dziennik nie powinien zawierać treści wiadomości, ale musi odpowiadać na pytanie „kto i kiedy”.

Jak to rozwiązano w CUBRA

CUBRA Messenger szyfruje end-to-end wiadomości, pliki, połączenia i pocztę dwiema niezależnymi warstwami z kluczami postkwantowymi. Konta służbowe, zasady i cofanie dostępu urządzeń – w CUBRA Console, która nie ma dostępu do treści. Serwer łączności można postawić we własnej siedzibie – to węzeł CUBRA Node.

Częste pytania

Czy wystarczy zakazać pracownikom prywatnych komunikatorów?

Nie. Zakaz bez wygodnego zamiennika nie działa: ludzie wracają do tego, do czego przywykli. Potrzebny jest komunikator służbowy, w którym równie wygodnie się pisze, dzwoni i wysyła pliki, ale z szyfrowaniem end-to-end i zarządzaniem dostępem.

Czy administrator firmy może czytać korespondencję pracowników?

W prawidłowo zbudowanym systemie – nie. Administrator zarządza użytkownikami, grupami i urządzeniami, ale nie ma kluczy do treści. W przeciwnym razie zhakowane konto administratora otworzyłoby całą korespondencję firmy.

Od czego zacząć, jeśli jest mało czasu?

Proszę przenieść do bezpiecznego komunikatora korespondencję z klientami i kierownictwem, włączyć blokadę ekranu na telefonach służbowych i ustalić, komu zgłaszać utratę urządzenia. Pozostałe kroki można dodawać stopniowo.